Ergens in een ver verleden schreef ik dat ik me ging verdiepen in permacultuur en dat heb ik dan ook gedaan. En waarom heb ik daar nooit over geschreven? Welnu, tis nooit te laat en nog net te vroeg om het zaaiwerk in de tuin aan te vangen, dus schrijven maar! Te beginnen met wat vergeten berichten. Mijn eerste vergeten bericht gaat over de wormenbak die ik vorig jaar maakte.
Afgelopen zaterdag werd ik weer opnieuw verliefd. Op de worm, en wel de mestworm. Net op het randje van de winter wilde ik nog wat paardenmest over mijn bedden spreiden. De bovenlaag van de mesthoop was goed bevroren maar eronder was het dampend warm en zacht, en…… bewegend en rood van de mestwormen, de zogenaamde Eisenia fetida. Na het mestrijden, verzamelde ik een handje extra wormen en nam ze mee naar huis om mijn kolonie wormen in mijn wormenbak (op mijn balkon) te versterken.
De wormenbak maakte ik vorig jaar naar aanleiding van mijn ‘Permacultuur in de moestuin cursus’ bij Eetbaar Park te Den Haag. Ik was op zoek naar goede mest voor mijn dakterras (ik blijf het proberen om ook op mijn dak een groene oase te maken) en wilde tegelijkertijd mijn GFT afval niet langer nutteloos weggooien in de vuilnisbak. Het was even zoeken naar goede bakken (niet te groot, niet te klein, donker, stapelbaar en niet te duur) maar de 
Kwantum had een mooie maat tegen een goede prijs. De pret kon beginnen.
Op de site van de Belgische Ivago vond ik een prachtige handleiding voor het maken van wormenbakken en die heb ik gevolgd. Handleiding Wormenbak (klik hier en de handleiding verschijnt).
Onvermijdelijk had ik last van wat beginnersfouten waarvan ik er een paar zal noemen hier die niet in het boekje staan. Zo had ik stapelbare bakken gekocht die je ook in elkaar kan schuiven. Ik had de bakken zo gestapeld dat ze langzaam in elkaar zouden schuiven. Door een combinatie van teveel nattigheid en een te 
zwaarbeladen bovenbak werd de inhoud van de onderste wormenbak (niet de percolaatbak) geplet en verdronk een groot deel van de wormen die ik van Eetbaar Park had meegekregen. Nu stapel ik de bakken zo dat ze niet in elkaar kunnen schuiven.
Een andere fout was een eenzijdige samenstelling van mijn GFT afval. Sinds ik tijdens een jarenlange verbouwing steeds vaker een keelontsteking kreeg, pers ik elke ochtend twee sinasappels uit. En ja, dat wordt dan zuur in zo’n wormenbak…. Het percolaat (vocht dat de wormen achterlaten) van deze lichting had ik geoogst en verdund als vloeibare mest bij allerlei dakgroenten gegooid (erwten, peultjes, kapucijners) en die deden het er goed op. Maar de bijna manshoge bananenboom in mijn huiskamer die ik in mijn enthousiasme wilde verwennen, vond het minder aangenaam. Na een week lag ie geveld, gewoon omgevallen. Het kan toeval zijn, maar ik heb het zekere voor het onzekere genomen, en gooi geen citrusvruchtschillen meer in de wormenbak.
Ik kan niet wachten tot het lente wordt en ik de compost met wat biologische potgrond kan vermengen en weer groen en bloem kan verbouwen op het dak. Mijn verwachtingen zijn hoog gespannen!
Elke dag opnieuw zijn er ontwikkelingen in mijn zwamzakken (zie vorig bericht). Het lijkt wel of de zakken met elkaar ijveren en er een wedstrijd op na houden. Na het ophangen en opensnijden van de zakken, gingen de zakken gevuld met stro (fijn en grof) flink van start en zag je het mycelium zich langzaam spreiden over de zakken. De zakken gevuld met koffiedik en stro leken geen haast te hebben.
