Verdere voetstappen

IMG_5520 IMG_5521 IMG_5522 IMG_5523 IMG_5526 IMG_5528‘Hoe ziet je leven eruit als je probeert redelijk comfortabel maar ‘planeet-neutraal’ te leven in Nederland en omstreken?’, zo vroeg ik me af in mijn vorige blog. Met dank aan de lange winteravonden, ben ik eens goed in de materie gedoken.

Welnu, voordat ik beelden ga schetsen van planeet-neutraal leven, allereerst in deze blog een belangrijke constatering: wat je ook doet aan je individuele ecologische footprint -huis isoleren, zelf groene energie opwekken voor warmte en electriciteit, lokaal biologisch en voedsel eten zonder vlees, vis of zuivel, alles recycled en hergebruikt, en alle afstanden per fiets aflegt, ook voor vakantie- je ecologische voetafdruk zal in de meter niet onder de 2.24 gha komen! Nog altijd goed voor 1.3 planeet ipv 1.

Dit komt onder andere omdat de voetafdruk opgebouwd is uit een individueel deel en een ‘nationaal’ deel. Het nationale deel is jouw deel van allerlei diensten die de overheid levert (zorg, onderwijs, leger), wegen en andere infrastructuur, de manier waarop spullen geproduceerd worden, uitgaans- en entertainment wereld, etc.. Het individuele deel kan je door allerlei aanpassingen flink omlaag brengen. Maar het nationale deel kan alleen omlaag als de hele natie en staat haar gedrag aanpast (zie footprint network).

Dit betekent dat als we onze voetafdruk omlaag willen krijgen, we aan beide kanten aan de slag moeten: Onze eigen leefstijl aanpassen en de overheid, bedrijven en andere individuen in beweging krijgen.  De overheid in beweging krijgen lijkt me trouwens geen sinecure. Terwijl er van onderop de meest prachtige initiatieven opbloeien (Uit je eigen stad, Rotterzwam, Pure Graze etc) lijkt de politiek bevroren in korte termijn blikken.

Maar laten we ons vooral niet onderdompelen in negatief gezeur want dat heeft nog nooit iets moois opgeleverd. Laten we ons volop energie achter Marjan Minnesma van Urgenda scharen: Marjan Minnesma for prime minister! Dat lijkt me feestelijk! Ze is er helemaal klaar voor volgens mij…

P.S. De volgende blog  ga ik verder met de vraag ‘Hoe zou een planeet-neutraal leven er in Nederland uit kunnen zien?’

Geplaatst in Voetafdruk | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Mijn voetafdruk

voetenOmdat de tuin weer in de winterstand staat, en er -behalve wat prei, aardpeer, palmkool en boerenkool- weinig te oogsten valt, houd ik me in de wintermaanden bezig met andere gewichtige zaken en probeer ik zoals het een ware stadsboerin betaamt, te studeren zodat ik volgend jaar met nog meer groenten kan goochelen. En om het overzicht niet te verliezen maak ik soms een uitstap naar het hogere plan en houd ik me bezig met de vraag der vragen: Waartoe ben ik hier op aard?  En de bijpassende antwoorden: Om de voedselketens sterk te verkorten en bij te dragen aan een planeet waar mens, groen en dier voldoende ruimte en voedsel hebben om in harmonie met elkaar te leven.  

Welnu. Niet gespeend van een dikke laag ego die aan me vastgeplakt zit, toog ik laatst naar de site waar je je ecologische voetafdruk kan meten. Om het verhaal goed te begrijpen moet je weten dat ik ‘Ms. Austerity herself’ ben.

Een greep uit een lange lijst: Ik heb bewust geen kinderen omdat ik vind dat er al genoeg mensen op aarde zijn; ik heb tot mijn 35ste geen auto gereden omdat ik niets wilde toevoegen aan snelwegen en andere vervuiling; als ik me vervoer is dat meestal per fiets of OV; ik werk bijna altijd thuis met de verwarming niet hoger dan 19 C (ook al vind ik dat eigenlijk te koud en zit ik met dikke truien en sokken achter de computer); ik ga -ok, ook door geldgebrek- op vakantie op mijn tuin; ik maak of repareer zoveel mogelijk mijn kleding zelf: mijn goede vriendin vroeg me pas of ik nog steeds mijn onderbroeken stopte; ik ben zo zuinig op mijn spullen dat ik zelfs mijn inkomstenbelasting niet meer op mijn eigen laptop kan invullen (besturingssysteem te oud volgens de belastingdienst!!!); ik heb geen krant, geen tijdschrift, heb een ja/nee sticker op de deur, print bijna niets uit; eet hoogstens 2x per week vlees, eet zoveel mogelijk regionaal en biologisch voedsel, liefst uit eigen tuin; ik heb mijn huis aan bijna alle kanten geïsoleerd, heb groene stroom (maar nog net geen zonnepanelen); drink alleen water uit de kraan, drink 2 kopjes koffie per dag, loop rond met een eigen boodschappentas, heb in mijn portemonnee een viswijzer; ik heb een wormenbak met wormen die mijn GFT afval eten en er compost van maken, een tuin met een bijna gesloten keten en wat al niet meer. Kortom, een voorbeeld voor de rest van de planeet dacht ik zo. Nu verwacht ik natuurlijk geen applaus (zoals het een echte boeddhist betaamt) maar toch wel een mooie score op de voetafdrukmeter.

Als elk mens op deze wereld 1.8 productieve hectares gebruikt, kunnen we met ons allen toe met 1 planeet. Nederlanders gebruiken gemiddeld 6.3 hectares, en de gemiddelde wereldburger 2.7 ha. Met andere woorden: we en vooral Nederlanders leven op een veel te grote voet en verbruiken 1.5 planeet terwijl we er natuurlijk maar 1 hebben. Maar ik natuurlijk niet…..

Welnu, I am doomed! Au, au, au, zelfs een burger zoals ik gebruikt al 4.75 ha. Kan je nagaan, met alles wat ik doe, 4.75 ha!! Als iedereen dat zo zou doen, hebben we alsnog 2.7 aardbollen nodig. Tis toch niet te geloven. Natuurlijk klopt die  voetafdrukmeter voor geen meter en moet ie verder ontwikkeld en gecalibreerd worden. Maar zelfs al ie maar voor 10% klopt, blijft t een teleurstelling, we are doomed. We moeten keihard aan het werk.

Dit roept de vraag op hoe je wel kunt leven in het westen zonder boven de 1.8 ha gebruiksruimte te komen en toe te kunnen met 1 planeet. Dat lijkt me wel een mooi experiment: Wat is er nodig om onder de 1.8 ha te blijven? Hoe ziet je leven er dan uit in Nederland? Zouden er in Nederland voorbeelden zijn van mensen die onder de 1.8 ha blijven? Is het uberhaupt mogelijk een redelijk comfortabele leefstijl te hebben in NL met die norm voor ogen? Wie o wie doet t? Kennen jullie iemand?

Geplaatst in Voetafdruk, Zelfvoorzien | Een reactie plaatsen

Vreemde vormen….

Soms sta ik wat te rooien en kom ik de meest wonderlijke vormen tegen. Zo rooide ik vorig jaar een Red Burgundy aardappel in de vorm van een hart. Ook dit jaar was het weer prijs: Een Cherie-aardappel in de vorm van een 1, een Linzer aardappel in de vorm van een hart en gister een heel rare aardpeer…. Je kan er bijna een liefdesverhaal van maken.

Aardpeer met ballen

Aardpeer met ballen

One (Cherie)

One (Cherie)

Linzer hart

Linzer hart

Red Burgundy hart

Red Burgundy hart

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geplaatst in Tuin | Een reactie plaatsen

Aardpeer oogst, stamppot en soep

De eerste aardperen van het seizoen

De eerste aardperen van het seizoen

Het groen van de aardperen is afgestorven, het teken dat we weer kunnen oogsten. Ruim een maand geleden haalde ik de laatste ingevroren aardperen van het vorige seizoen uit de vriezer voor een heerlijke soep (is ook ongeveer het enige wat je nog kan maken van ingevroren aardpeer, verliest al haar structuur maar niet haar smaak door invriezen). Vanaf nu kan ik weer aan de slag met de verse jongens! Gister ruim 1.5 kg geoogst voor een stampot uit de oven. 

Sommige mensen eten geen aardpeer omdat je er flatuleus (winderig) van kan worden, maar hetzelfde geldt natuurlijk voor uien, prei etc.  Niet iedereen heeft er  (altijd) last van (ik meestal niet), maar als je bijvoorbeeld wortel toevoegt aan je recept, kan je zonder gene de avond/nacht doorkomen. Het is zonde om de hemelse smaak van aardperen aan je voorbij te laten gaan vanwege wat gas! 

Aardpeerstamppot (zelfs de Allerhande heeft de aardpeer ontdekt ;-))

Nodig voor 4 personen: 750 gr geschilde aardperen, 750 aardappelen, 3-4 kleine rode uien,  50 gr boter, 2 tenen knoflook, handje salie, 150 gr vijgen, 100 ml slagroom, 100 gr geraspte kaas (gruyere maar andere smaak kan ook), zout, peper.

Kook aardperen en aardappelen gaar. De ervaring leert dat aardperen sneller gaar zijn dan de meeste aardappelen, dus apart koken. Bak ondertussen de uien (grof gesneden), salie en knoflook op laag vuur in de helft van de boter. Maak puree van de aardperen en -appelen en meng het ui-mengsel, vijgen (gehalveerd, of gevierendeeld), slagroom en de rest van de boter erdoor heen. Voeg zout en peper toe naar smaak. Alles in een ovenschaal doen, de geraspte kaas eroverheen en 20 minuten in een oven van 180 C. Smullen, ook de volgende dag lekker(der)!

Aardpeersoep (geïnspireerd op de wortel-aardpeersoep van C. Loyd, in Sarah Raven)

Nodig voor 6-8 personen: 1 kleine ui fijngesneden, olijfolie, boter, 750 gr aardpeer, 500 gr wortel (zomer of winter), 1.5 ltr bouillon, zout, peper, peterselie of koriander fijngesneden, creme fraiche.

Uitje bakken in olie/boter, aardperen schillen en in blokken snijden, wortels ook. Voeg de peren/wortels aan de uien toe, bak 5 minuten. Voeg de bouillon toe, kook 20 minuten op laag vuur. Pureer de soep (haal de pan even van vuur af), voeg zout en peper naar smaak toe. Bij opdienen fijngesneden koriander of peterselie serveren en een schepje creme fraiche toevoegen. Verdomd wat is dat lekker. 

Geplaatst in keuken, Tuin | Tags: , , | 1 reactie

.. and there is beauty too

Ondanks dat ik een fervente eetbare tuin adept ben, komen er toch steeds meer bloempjes de tuin in. De dahlia’s zijn mijn trots en volgend jaar ga ik een poging doen om een eerste prijs tijdens de VTV tentoonstelling in de wacht te slepen! Dus Aad, hier komt de concurrentie!!!

Dahlia

Dahlia

Abessijnse gladiolen

Abessijnse gladiolen

Geplaatst in Tuin | Tags: , | Een reactie plaatsen

Wormenbak update

Mijn huisdieren

Mijn huisdieren

Inmiddels is mijn wormenbak bijna 1.5 jaar oud en oogst ik elke 3-4 maanden een bak met wormenmest, die ik ofwel gebruik voor de groenten op mijn dak of voor de groenten in mijn tuin. Afgelopen week was het weer zover: Een bak vol met losse compost, zijdezacht!

Op de een of andere manier zijn de wormen vergeten hoe ze van de ene bak naar de andere bak moeten kruipen of misschien zijn de gaatjes te heftig dicht geslibt. Dus pluk ik ze, na een laatste check van de compost, er een voor een uit. Tenminste, de wormen die zich laten pakken. De rest gaat een leven in de grond tegemoet, en een aantal zal worden opgegeten door Robin, de huis-en tuin roodborst die moet aansterken na zijn lange reis naar Nederland.

... en nog meer

… en nog meer

Mijn wormenkolonie groeit regelmatig de bak uit. Soms ziet de inhoud van de bak donkerrood van de wormen en dan is het weer tijd om ze wat uit te dunnen. Afgelopen zomer heb ik een hele kluit uitgezet in de tuin. Ook is er een batch verhuisd naar Brussel, en afgelopen week ging er dus weer een deel de tuin in.

Mijn plantjes varen er wel bij. Vooral mijn courgettes leken blij met de compost: De courgettes waren niet aan te eten. Om echt de hele tuin van goede compost te voorzien, is de wormenbak op mijn balkon te kleinschalig. Ik heb er over gedacht een grote wormenbak op de tuin te bouwen. Tot nu toe heb ik er vanaf gezien omdat de wormen slecht tegen strenge nachtvorst kunnen. Op het balkon zet ik de bak in de winter dicht tegen het huis aan, en wikkel ik de bak in nopjesfolie om de warmte binnen te houden. Mijn tuin ligt min of meer in de ijskelder en daar kan het behoorlijk spoken op het vorstfront.  Mocht iemand ervaring hebben met wormenbakken in de winter in tuinen, dan hoor ik dat graag.

En mocht je een zelf een wormenbak willen maken en heb je wormen nodig, schroom niet om een groepje wormen bij mij op te halen!

 P.S. Lipton theezakjes zijn onverteerbaar voor de wormen. 
Geplaatst in Bemesten, Tuin | Tags: , | Een reactie plaatsen

Piepers!

 

IMG_5300Dit jaar pootte ik vier verschillende soorten piepers: Rote Emma, Cherie (beide rooie soorten, waarvan de eerste een bloemige en de laatste een vastkoker), Blaue Congo’s (een blauw zwart piepertje, zeer bloemig) en Linzers  (een bleek vastkokertje). Helaas was mijn favouriet Red Burgundy niet meer voorradig in het voorjaar.

Een echt topjaar voor aardappels is het niet geworden. De aardappels bleven vrij klein, maar wat er uit kwam was weer zeer fijn. Dat elke soort pieper een eigen karakter heeft en het koken van aardappelen een kunst is, bleek wel toen de piepers de pan in verdwenen. Even niet opletten en op z’n Rotterdams grote stappen snel thuis, en hops de Blaue Congos worden een niet te vreten-viezige blauwe smurrie.

Van de meneer van de Hoekse Rooie heb ik maar een lesje pieper-kook-theorie tot me genomen tijdens de oogstmarkt: Elke aardappel heeft zijn eigen hoeveelheid water nodig om precies goed te garen. Dus als je een snelkoker-pieper hebt, weinig water! Ach, tuurlijk…………………………….

Zijn ze niet prachtig? En vooral lekker!

Rote Emmas

Rote Emmas

Linzers

Linzers

 

Cheries

Cheries

Blaue Congo's

Blaue Congo’s

Geplaatst in keuken, Tuin, Uncategorized | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen